7
نویسنده
1
موضوع
9
منبع
داستان کوتاه گونه‌ای از ادبیات داستانی است که نسبت به رمان یا داستان بلند حجم کم‌تری دارد و نویسنده در آن برشی از زندگی یا حوادث را می‌نویسد درحالی که در داستان بلند یا رمان، نویسنده به جنبه‌های مختلف زندگی یک یا چند شخصیت می‌پردازد و دستش برای استفاده از کلمات باز است. به همین دلیل ایجاز در داستان کوتاه مهم است و نویسنده نباید به موارد حاشیه‌ای بپردازد. تعریف: تعریف داستان کوتاه، تفاوت این نوع ادبی را با انواع دیگر مشخص می‌کند. به طور کلی داستان کوتاه به داستان‌هایی گفته می‌شوند که کوتاه‌تر از داستان‌های بلند باشند. داستان کوتاه مثل دریچه یا دریچه‌هایی است که به روی زندگی شخصیت یا شخصیت‌هایی، برای مدت کوتاهی باز می‌شود و به خواننده فقط امکان می‌دهد که از این دریچه‌ها به اتفاقاتی که در حال وقوع است نگاه کند. تاریخچه داستان کوتاه: تاریخ داستان‌نویسی فقط به کمتر از چهار قرن پیش می‌رسد. رمان نویسی به شیوه کلاسیک و امروزی آن اوایل قرن هفدهم و با رمان معروف دن کیشوت اثر میگل سروانتس زاییده شد. داستان کوتاه گذشته ی کوتاه‌تری نسبت به رمان‌نویسی دارد. نخستین داستان‌های کوتاه اوایل قرن نوزدهم خلق شدند. با این حال رد پای داستان کوتاه را دیرتر هم می‌توان یافت، در قرن چهاردهم میلادی و در، دکامرون اثر جووانی بوکاچیو و نیز حکایت‌های کنتربری نوشته جفری چاوسر. در ایران و در قرن هفتم هجری گرچه حکایات گلستان سعدی از جهت کوتاهی و وحدت موضوع به آنچه که امروزه به آن داستان کوتاه می‌گویند کم شباهت نیست، اما این قصه‌ها وحکایات با همه اهمیت واعتبارشان به دلیل عدم شخصیت پردازی نمی‌توانند داستان کوتاه-به مفهوم امروزی آن-تلقی شوند. دراوایل قرن نوزدهم، ادگار آلن پو(۱۸۴۹–۱۸۰۹) در آمریکا و نیکلای گوگول(۱۸۵۲–۱۸۰۹) در روسیه گونه‌ای از روایت و داستان را بنیاد نهادند که اکنون داستان کوتاه نامیده می‌شود. به دلیل خلاصه خوانی کاربران اینترنت داستان کوتاه در عصر حاضر، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است تا آنجا که وب گاه‌های گروهی مانند پاراگراف آبی محل نشر و ارائه صدها داستان کوتاه تجربی از نویسندگان معاصر است. حجم یک داستان کوتاه: مبحث این‌که یک داستان کوتاه، چقدر باید باشد، از دیرباز نو نویسنده‌ها را دچار مشکل کرده چرا که هیچ منبعی نیست که با اطمینان به ما بگوید محدوده ی یک داستان کوتاه، به طور ثابت چقدر است. داستان‌های کوتاهی وجود دارد که به سی یا چهل صفحه می‌رسند و هم‌چنین داستان کوتاه‌هایی هست که داستان برق‌آسا نیستند و خصوصیات یک داستان کوتاه را دارند، اما به سختی به ۲۰۰۰ کلمه می‌رسند. داستان‌های کوتاهی هم وجود دارد که بین این دو هستند و چیزی در حدود ۵۰۰۰ کلمه هستند. با این حساب، داستان‌های کوتاه انواع مختلفی دارند و قالب نوشتاری آن‌ها می‌تواند هم بزرگ و هم کوچک باشد. البته شایان ذکر است که طول یک داستان کوتاه، به کشور و رسوم و ادبیات آن نیز بستگی دارد. مثلاً در ایالات متحده یک داستان کوتاه می‌تواند بالای ۱۰۰۰۰ کلمه داشته باشد(که آن‌ها را داستان کوتاهِ بلند می‌نامند) در حالی که در بریتانیا متوسط تعداد کلمات داستان‌های کوتاه حدود ۵۰۰۰ کلمه است و در استرالیا دست کم داستان کوتاه بیش از ۳۵۰۰ کلمه دارد. گرچه داستان‌های کوتاهی نیز هستند که تنها چندصد کلمه دارند(که آن‌ها را اغلب روایت کوچک می‌نامند)، خوانندگان معاصر داستان کوتاه انتظار دارند که داستان کوتاهی که می‌خوانند حداقل ۱۰۰۰ کلمه را داشته باشد. در کشور ما نیز امروزه، داستان‌های کوتاهی که توسط نونویسنده‌ها نگارش می‌یابند، چیزی بین ۲۰۰۰ تا ۵۰۰۰ کلمه هستند و بلندتر از آن کم پیدا می‌شود و کوتاه‌ترش، دارای سبکِ داستان‌های برق‌آسا هستند. عناصر داستان کوتاه: سازه‌های داستان کوتاه، عناصری هستند که حتماً باید در داستان وجود داشته باشند. به زبان دیگر، ارکان اصلی داستان که وجودشان ضروری است را عناصر داستان یا سازه‌های داستان کوتاه می‌نامیم. موضوع: موضوع هر داستان مفهومی است که داستان درباره ی آن نوشته می‌شود. موضوع را نویسنده در طرح نمایان کرده و خواننده با خواندن داستان پی به آن می‌برد. درون‌مایه: درونمایه یا مضمون دیدگاهی است که از خواندن داستان دریافت می‌شود. زمینه: شامل زمان و مکان داستان است. وضعیت آب و هوایی، شرایط اجتماعی و حس کلی داستان نیز از دیگر شاخصه های زمینه به شمار می‌روند. طرح داستان: طرح یا پی رنگ، چارچوب هر داستان است با تکیه بر روابط علّی و معلولی. در طرح خطوط اصلی داستان به گونه‌ای مرتبط و فشرده و بر اساس منطق سببیت روایت می‌شوند. در واقع طرح داستان پاسخی دقیق و مختصر به این پرسش که داستان در باره ی چه بود است. شخصیت: شخصیت پردازی به میزان هنرمندی نویسنده بستگی دارد. نویسنده ممکن است شخصیت‌هایی یک وجهی، چند وجهی، ایستا یا پویا خلق کند. در معرفی شخصیت‌ها، مؤلف می‌تواند از فن تصویرگری مستقیم یا تصویرگری غیرمستقیم بهره بگیرد. زاویه دید: داستان باید از زاویه دید مشخصی تعریف شود. در اینجا نویسنده ممکن است از زاویه دید: از بالا(سوم شخص)، از بالای محدود(سوم شخص اما از زبان یکی از شخصیت‌های داستان)، اول شخص(روایت توسط شخصیت داستان، اما با استفاده از اول شخص)، یا زاویه دید واقعی(مانند یک دوربین آزاد) باشد. بزرگان داستان کوتاه: آنتوان چخوف نیکلای گوگول ارنست همینگوی خورخه لوئیس بورخس ساموئل بکت او. هنری گی دو موپاسان جروم دیوید سالینجر ریموند کارور ادگار آلن پو سر آرتور کنان دویل. در این بخش، ذیل سرفصل ادبیات داستانی کتاب های مربوط به این نوع و شکل ادبی را ارائه می نماییم.

عنوانکلاسیکهای ادبیات روسی - داستانهای ایوان پترویچ پلکین فقید

مترجمضیاءالله فروشانی

نویسندهالکساندر پوشکین

موضوعنثر/ادبیات داستانی/داستان کوتاه

مکان چاپروسیه/مسکو

ناشربنگاه نشریات پروگرس

تاریخ چاپ1975 میلادی

زبانفارسی

کتاب شهرزاد: ویژه نامه رضا براهنی
حسین ورجانی مهدی موسوی نژاد حامد جلالی علی اصغر عزتی پاک
PDF

عنوانکتاب شهرزاد: ویژه نامه رضا براهنی

به کوششحسین ورجانی, مهدی موسوی نژاد, حامد جلالی, علی اصغر عزتی پاک, سیدجعفر مرتضوی

موضوعنثر/ادبیات داستانی/داستان کوتاه

مکان چاپقم

ناشرانتشارات ژکان

تاریخ چاپ1385 هجری شمسی

تیراژ1000

شابک964-93845-2-9

زبانفارسی